दुसऱ्या स्थानातील चंद्र

फलदीपिका आणि नंतरचे ग्रंथ दुसऱ्या स्थानातील चंद्र मृदू, गोड वाणी, आकर्षक चेहरा, आणि चांगले जेवण व कौटुंबिक मेळावे यांची आवड देतो असे सांगतात. आधुनिक वाचन यात भर घालते की असा माणूस बहुधा भावनेतून बोलतो, वर्षांपूर्वी घरात बोललेली गोष्ट लक्षात ठेवतो, आणि साठवणे व वाटणे या भावनिक कृती मानतो: जे साठवले जाते ते कुणासाठी तरी. चंद्र वाढतो आणि घटतो, म्हणून ग्रंथ ही स्थिती काळानुसार चढउतार करणाऱ्या साधनांशी जोडतात, आणि काळजीपूर्वक वाचणारा हे एका लयीचे वर्णन मानतो, कोणत्याही रकमेचे भाकीत नाही.

कमी सुखाची बाजूही त्याच मुळातून येते. मनःस्थितीतून आलेले शब्द एक दिवस उदार तर दुसऱ्या दिवशी धारदार असू शकतात; कौटुंबिक बंध इतके जवळचे असू शकतात की ते ओझे वाटावेत; मन रमवण्यासाठी खाणे आणि खर्च करणे ही एका जुन्या विषयाची आधुनिक नावे आहेत. शास्त्रीय रचनेत दुसरे स्थान दोन मारक स्थानांपैकी एक आहे, हा शब्द आयुष्याच्या तांत्रिक गणितात वापरला जातो. तो माणसाच्या कुटुंबाबद्दल किंवा वाणीबद्दल काहीच सांगत नाही, आणि जो वाचक त्याने कुणाला घाबरवतो त्याला त्याचा हेतू समजलेला नाही.

दुसऱ्या स्थानातून चंद्राची दृष्टी आठव्या स्थानावर पडते, जे सामायिक साधने, सासर आणि लपलेल्या गोष्टींचे स्थान आहे, म्हणून खाजगी आणि वारशाने आलेले विषय एकाच सौम्य नजरेखाली येतात. प्रतिष्ठा सूर बदलते. मेष लग्नासाठी दुसरे स्थान वृषभ, जिथे चंद्र उच्चीचा असून चौथ्याचा स्वामी आहे, म्हणून ते साधनांशी स्थिर, घरकेंद्रित नाते म्हणून वाचले जाते. मिथुन लग्नासाठी दुसरे स्थान कर्क, म्हणजे द्वितीयेश स्वतःच्या स्थानात आणि स्वराशीत. तूळ लग्नासाठी दुसरे स्थान वृश्चिक, जिथे चंद्र नीचीचा असतो, तरीही तो दहाव्याचा स्वामी आहे, म्हणून काम आणि कौटुंबिक मूल्ये काहीशा ताणासह भेटतात. शुक्ल की कृष्ण पक्ष, आणि गुरू किंवा शनीचा संबंध, हे सर्व अधिक बारकाईने ठरवतात.

दुसऱ्या स्थानातील चंद्र माणसाकडे किती पैसा असेल, कुटुंबात सलोखा राहील का, किंवा आवाज कसा असेल हे सांगत नाही. भरती-ओहोटीची उपमा साधनांशी असलेल्या नात्याचे वर्णन आहे, हिशोबवहीचे नाही. तो द्वितीयेश, धनाचा नैसर्गिक कारक गुरू, किंवा लाभाचे अकरावे स्थान यांनाही झाकत नाही, ज्यांचे या प्रश्नात तितकेच वजन आहे.